Harici disk seçerken karar vermenizi kolaylaştıracak ölçütler

Harici disk, dijital hayatın en sade araçlarından biridir. Takarsınız, dosyaları kopyalarsınız, çıkarırsınız. Buna karşılık raftaki seçenekler arasında ciddi farklar vardır ve yanlış tercih, ya gereğinden fazla para ödemek ya da yıllar sonra veri kaybıyla tanışmak anlamına gelir. Doğru diski seçmek için teknik uzmanlığa gerek yok; birkaç temel soruyu netleştirmek yeterli.

Önce ne için alındığına karar verin

Harici disk üç farklı işi görebilir ve bu işler farklı ürünler ister. Birincisi taşıma işidir: dosyaları bir yerden bir yere götürmek. İkincisi arşivdir: yerden tasarruf için nadiren açılan verileri saklamak. Üçüncüsü ise yedektir: bilgisayardaki verilerin ikinci bir kopyasını tutmak.

Bu ayrım önemlidir çünkü yedekleme için alınan bir disk, aynı zamanda arşiv görevi göremez. Tek kopyanın harici diskte durması, yedek değil taşınmış tek kopya demektir. Disk bozulduğunda ya da kaybolduğunda geri dönüş yoktur. Arşiv amaçlı kullanılacaksa mutlaka ikinci bir kopya, tercihen farklı bir ortamda bulunmalıdır.

Katı hal mi, klasik disk mi

Bugün iki temel seçenek var. Klasik mekanik diskler içinde dönen bir tabla ve okuma kafası barındırır. Katı hal diskler ise hareketli parça içermez, veriyi bellek yongalarında tutar.

Katı hal diskler çok daha hızlıdır. Yüz gigabaytlık bir kopyalama işlemi mekanik diskte yarım saatten uzun sürebilirken katı hal diskte birkaç dakikada biter. Ayrıca sarsıntıya çok daha dayanıklıdırlar; çantada taşınacak, seyahate çıkacak bir disk için bu belirleyici bir avantajdır. Sessizdirler ve daha az ısınırlar.

Mekanik diskler ise gigabayt başına belirgin biçimde ucuzdur. Sekiz terabaytlık bir arşiv ihtiyacınız varsa aradaki fiyat farkı ciddi boyuta ulaşır. Ayrıca uzun süre kapalı raflarda bekletildiğinde veri tutma açısından hâlâ güvenilirdirler. Masaüstünde sabit duracak, düzenli olarak dolan büyük bir arşiv için mantıklı seçimdir.

Pratik yaklaşım şudur: sık taşınacak ve hız isteyen işler için katı hal, büyük hacimli ve sabit duracak arşivler için mekanik disk.

Kapasiteyi abartmadan, ama dar da tutmadan

Yaygın hata, mevcut veri miktarına göre disk almaktır. Bugün beş yüz gigabaytlık veriniz varsa bir terabaytlık disk kısa sürede dolacaktır. Verilerin büyüme hızı düşünüldüğünde, mevcut ihtiyacın iki katını almak genellikle dengeli bir karardır.

Öte yandan çok büyük tek bir disk de risklidir. Tüm yumurtaları tek sepete koymak, o disk bozulduğunda her şeyi kaybetmek demektir. İki orta boy disk, tek büyük diskten daha güvenlidir.

Bağlantı ve kablo ayrıntısı

Diskin hızı kadar kablosunun hızı da önemlidir. Hızlı bir katı hal disk, eski bir bağlantı noktasına takıldığında potansiyelinin küçük bir kısmını kullanır. Bilgisayarınızdaki bağlantı noktalarının hangi nesil olduğunu bilmek, gereksiz üst modele para vermenizi engeller.

Kutudan çıkan kablonun ucuna da dikkat etmek gerekir. Farklı uç tiplerine sahip cihazlarınız varsa dönüştürücü ihtiyacı doğar. Ayrıca masaüstü kullanımı için tasarlanmış büyük mekanik diskler harici güç adaptörü ister; taşınabilirlik bekliyorsanız bu ayrıntıyı kaçırmayın.

Fiyat etiketinin arkasındaki ayrıntılar da tercihi etkiler. Metal kasalı modeller ısıyı daha iyi dağıtır ve uzun kopyalama işlemlerinde performans düşüşü daha az olur. Plastik kasalar hafiftir ama yoğun kullanımda ısınabilir. Kauçuk takviyeli, darbeye dayanıklı modeller ise şantiye, seyahat gibi zorlu ortamlar için üretilir; masada duracak bir disk için gereksiz bir maliyettir.

Garanti süresi de bir ipucu sunar. Üreticinin ürününe biçtiği garanti, o ürünün hedeflediği kullanım yoğunluğu hakkında fikir verir. Ancak unutmamak gerekir: garanti diski değiştirir, verinizi geri getirmez. Veri kurtarma hizmetleri hem pahalıdır hem de her zaman sonuç vermez.

Aldıktan sonra yapılacaklar

Yeni diski alır almaz bir deneme kopyası yapmak, sorunlu bir ürünü erken fark etmenizi sağlar. Diskin dosya sistemi de düşünülmelidir; farklı işletim sistemleri arasında dolaşacak bir disk için uyumlu bir biçim seçmek, sonradan yaşanacak sorunları önler.

Son olarak diskin ömrü sonsuz değildir. Mekanik diskler için beş yıl, yoğun kullanılan katı hal diskler için benzer bir süre makul bir planlama ufkudur. Diski kutusunda saklamak, düşürmemek ve çıkarma işlemini güvenli biçimde yapmak bu süreyi uzatır. En önemlisi ise şudur: hiçbir disk, ikinci bir kopyanın yerini tutmaz.